( 1 ) عام الحزن : سال غم و اندوه وفات ابو طالب بيمارى بر ابو طالب فشار آورد و در ماه رجب سال دهم بعثت ، شش ماه پس از شكستن محاصره و تبعيد ، فوت كرد . برخى گويند : مرگ او در ماه رمضان ، سه روز پيش از وفات خديجه - رضى اللّه عنها - بوده است . ( 2 ) در صحيح از مسيّب نقل است همان لحظه‌اى كه مرگ ابو طالب نزديك شد ؛ پيامبر بر بالين وى نشست . ابو جهل و عبد اللّه پسر ابى اميه نزد او بودند . پيامبر فرمود : عمو جان ! بگو « لا إله الا الله » تا در بارگاه آفريدگار شاهد تو باشم . ابو جهل و عبد اللّه پياپى مىگفتند : ابو طالب ! مىخواهى از آيين عبد المطلب روى برتابى ؟ مرتب اين مطلب را تكرار مىكردند ؛ تا اين كه گفت : بر آيين ملّت عبد المطلب هستم . پيامبر فرمود : اگر خداوند مرا بازندارد برايت آمرزش مىطلبم . اين آيه فرود آمد : « ما كانَ لِلنَّبِيِّ وَ الَّذِينَ آمَنُوا أَنْ يَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِكِينَ وَ لَوْ كانُوا أُولِي قُرْبى مِنْ بَعْدِ ما تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحابُ الْجَحِيمِ « 1 » . « 2 » » : [ سزاوار نيست كه پيامبر و مؤمنان براى مشركان - پس از آن كه برايشان آشكار گرديد كه آنان اهل دوزخند - طلب آمرزش كنند ، هر چند ( از ) خويشاوندان ( آنان ) باشند . ] و : « إِنَّكَ لا تَهْدِي مَنْ أَحْبَبْتَ . . . » .

--> ( 1 ) - توبه / 113 . ( 2 ) - ظاهر آيه ، نشان مىدهد كه در سالهاى آخر رسالت پيامبر نازل شده و سوره مدنى است و ابو طالب ، سه سال پيش از هجرت ، در مكه وفات يافته است ؛ از اين رو ، برخى از علما ، شأن نزول آيه را در مورد ابو طالب بعيد مىدانند ( تفسير منير ، ج 6 ، ج 11 ، ص 58 ) ، ( روح المعانى ، ج 6 ، ص 33 ) باور اهل سنت است ؛ و از طرف ديگر ، باور اهل تشيّع بر اين است كه ابو طالب ، مؤمن و مسلم ، رخت به ديار آخرت كشيد . ( م )